Sanda, Sanshou ili kineski boks je kineski borilački sport. Sanda doslovno prevedeno znači „slobodne šake“, ali bolji bi prijevod bio „slobodna borba“. Službeni naziv kineske vlade je Sanshou, što u prijevodu znači sportska slobodna borba. Sanda predstavlja iskazivanje tehnika stila sportske borbe Wushu (Borilačka vještina) koje čine osnovu svih borilačkih vještina Istoka. Bez obzira što je neovisan stil, predstavlja borilačku vještinu koja proizlali iz Kung Fu-a.
Wushu je stoljećima bio integralni dio religije i kulture koji nije predviđao samo fizičku stranu treninga, već i psihološku formu održavanja misli, zdravlja i vitalnosti. Takmičenja u Sandi se uglavnom održavaju na uzvišenom borilištu zvanom leitai, a takmičari nose zaštite na glavi (kaciga), na tijelu (štitnik za tijelo), na rukama (rukavice), na genitalijama (školjka), u ustima (štitnik za zube), na potkoljenicama (štitnici za potkoljenice). Štitnici za potkoljenice obavezni ili ne ovisno o pravilima Saveza po kojem se natjecanje održava.
Za vrijeme mečeva dozvoljeni su udarci šakama, nogama, te bacanja, dok je zabranjeno udaranje laktovima, koljenima, davljenje i poluge. Moguće je pobijediti protivnika i izbacivanjem sa borilišta koristeći tehnike ruku, nogu ili bacanjem. Takmičarima je dozvoljeno biti u klinču maksimalno 3 sekunde. Ako se u tom roku ne razdvoje ili ne baci protivnika, sudac prekida i razdvaja takmičare.
U Kini se organiziraju turniri pod imenom Sanda Wang (Kralj Sande), koji se održavaju u ringu sličnom onom za boks, u kojem takmičari od zaštita koriste samo rukavice i štitnik za zube, te osim udaraca rukom i nogom, dozvoljeno je udaranje i koljenima. Osnovne karakteristike ovog sporta moguće je vidjeti u interesantnim takmičenjima „stil protiv stila“, najčešće protiv takmičara Muay Thai, ali i protiv takmičara Karatea, Kickboxinga i Tae kwon do-a. Takva takmičenja daju mogućnost boljeg upoznavanja Sanda-e, doprinoseći širenju popularnosti ovoga sporta.
Sanda predviđa visoki gard, kao u boksu.
- -Ručne tehnike- sa direktima, aperkatima i krošeima, te nekim rijeđim udarcima (npr. Udarac iz okreta)
- -Nožne tehnike- kružni, bočni, prednji, te iz okreta
- -Tehnike bacanja – u borbi u klinču, što je osnovna karakteristična razlika između Muay Thai, Kickboxing i sl.i čini je efikasnom i spektakularnom.
Upravo bacanja čine Sanda-u jednom od najkompletnijih vještina na tehničkom planu, jer se sastoji od posebno učinkovitog korištenja protivnikovih udaraca kako bi realizirali bacanja (često se doslovno „leti“ na pod) nekad sa težim posljedicama kao Knock Out. Bacanja se mogu primijeniti sa zahvatima na udarce šakama, nogama, te na vrat, tijelo itd.
Bodovanje je važeće pogađanjem cijelog tijela, isključujući koljena, potiljak te kičmu koji se nesmiju udarati, jer u tom slučaju slijedi diskvalifikacija.
U mečevima, generalno gledajući, takmičari se na početku proučavaju, te kreću u napad kombinirajući tehnike ruku i nogu, sa ciljem ulaska u blisku distancu, kako bi zahvatom, uz pomoć bacanja srušili protivnika.
Poznati borci
- -Najpoznatiji borci Sande, posebno u USA su Cung Le, Rudi Ott, Marvin Perry.
- -Najpoznatiji kineski borci su Chen Chao, Liu Hailong i Yuan Yubao.